Fabrikantenvilla Enschede (1902)

Deze villa is in 1902 gebouwd voor Ludwig H. van Heek. Deze was de stichter van het Losserse textielconcern L. van Heek en Zonen. De villa is gebouwd in neoclassicistische stijl door architect Karel Muller. De gevels zijn bekleed met Bentheimer zandsteen. De villa is in 1921 door de gemeente Lonneker aangekocht als dependance voor het gemeentehuis. Het heeft tot de samenvoeging van Enschede en Lonneker in 1934 als zodanig dienst gedaan.
 

A-woning Meedhuizen

De Dobbelman, Nijmegen (voorm. fabriek, nu woningen)

J.W. Racerhuis Oldenzaal

J.W. Racer-huis

Mr. J.W. Racer (1736-1816), leider van de Oldenzaalse Patriotten, kwam op voor de rechten van de kleine steden en werd in 1786 tot burgermeester van Oldenzaal gekozen. In 1795 werd de Bataafse Republiek uitgeroepen.  Mr. Racer schreef in dit pand zijn juridische hoofdwerk “Overijsselse Gedenkstukken”.
 

In 1924 ontwierp Rietveld een woonhuis voor mevrouw Schröder en haar drie kinderen. Het werd een huis naar de ideeën van De Stijl: Witte en grijze rechthoeken en wat accenten in rood, geel en blauw. Het huis was uiterst modern en viel nog meer op door het contrast met de traditionele woningen in de wijk. In de woning zijn veel open ruimtes, maar door een stelsel van te verschuiven en draaien panelen, kunnen er toch aparte ruimtes gecreëerd worden. Mevrouw Schröder heeft hier tot haar dood in 1985 gewoond.

EEN HUIS DAT LIEFDE HEET

Mijn surrealistisch huis is gebouwd op water. Het rust op vier stevige palen die meters in de diepte geheid zijn. Boomstammen, verzorgd met een scherpe punt, werden in de modderachtige grond geslagen waaruit ik geworden ben en waarin ik besta. De palen, de vloer, de muren, het dak, zijn metaforen voor de meest belangrijke mensen die hebben toegelaten dat dit huis een waar tehuis is geworden voor alles wat ademt en leeft

Paal 1: mijn vader die mij het meest noodwendige bijgebracht heeft om een goede mens te worden of te zijn. Intelligent, humaan, eerlijk, doortastend, trouw aan zijn gegeven woord, altruistisch, vrolijke natuur, weemoedig bij tijden. Veel van deze hoedanigheden heb ik van hem geërfd, ook alle tragedies die hem beschoren waren.

Paal II: mijn dokter met wie ik sinds jaren in symbiose leef precies omdat we zo verschillend zijn, en toch weet hebben van elkanders intieme en duurzame nabijheid. Hij die niet alleen mijn leven verlengd heeft met vele kostbare jaren, maar die ervoor zorgt dat ik creatief blijf en wel omdat hij mijn poëtische ziel blijft voeden.

Paal III: mijn mentor met wie ik gedurende achttien vruchtbare jaren veel filosofische gesprekken gevoerd heb. We hielden er elk een andere levensbeschouwing op na en toetsten ze aan elkaar. Allebei hebben we daarvan heel wat opgestoken. Het mag zo gesteld worden dat we er allebei innerlijk veel rijker zijn door geworden.

Paal IV: mijn trouwste vriend sinds mijn kinderjaren. Ik vroeg hem spontaan: waarom verschijnt de literaire pagina in VM niet meer? Zal ik ze verder zetten? Waarop zijn even spontane antwoord: zou je dat willen doen voor mij, Iris? Nooit werd me groter eer bewezen. Iemand die in je kunnen gelooft nog vooraleer je iets bewezen hebt.

De vloer: op de palen kwam een vloer, een machtig grote. Daarvoor moest ik de hulp inroepen van mijn sterke, struise Babylon vriend. Niet alleen zijn we allebei dichters maar ook zijn we al jaren aan het kibbelen over wat het woord mystiek inhoudt dat ik van hem opgeplakt kreeg. Een verhaal van de dageraad en van de regenboog!

De muren: alle mensen die ik liefheb toverden uit hun hart een warme, rode baksteen. Het waren er veel. Zo ontstonden de buiten- en binnenwanden. Het werd een woning waarin het goed verblijven is. Iedereen heeft er een eigen plek. Niet alleen mensen vonden er hun weg, ook andere diersoorten en alle soorten planten, en veel mineralen.

Het dak: om beschutting te bieden aan al die aangereisde gezellen werd een stevig dak gelegd op de wijze waarop de hornero vogel zijn nest bouwt. Kleibrokje na kleibrokje nat gemaakt, vermengd met strootjes, takjes en kiezelsteentjes. Daarin hielpen mij de vogels. Tweevoeters met vleugels die uit mijn leven verdwenen zodra ze dachten het werk te hebben voltooid, of naar nieuwe vrijheid verlangden. Sommige treur ik na, vooral degene die hopeloos en voorgoed uit mijn gezichtsveld verdwenen zijn.

De paalwoning staat stevig geheid in de bodem. Zich in het water spiegelend ziet ze een huis dat liefde heet. Ooit zal het een ruïne zijn waarin alles en iedereen een plek zal blijven hebben, ook de doden en hun voortbrengselen.

Iris Van de Casteele, 18 februari 2010
 

Groninger museum, ©alywagenvoorde