|
16.05.11
De Zaak Nu
De vereniging vertegenwoordigt alle zogenaamde
presentatie-instellingen voor beeldende kunst in Nederland, dat
wil zeggen die organisaties en instellingen voor wie de
presentatie en productie van hedendaagse kunst prioriteit is (en
niet collectievorming of verkoop, bijv.). Je kunt je aanmelden
als lid of als belangstellende. Info:
http://www.dezaaknu.nl/
De Zaak Nu is a Dutch interest group that
represents presentation organizations and institutions, such as
artist run initiatives, whose main priority is the presentation
and production of contemporary art (and not the collecting or
selling of art for example). We currently have 70 members
throughout the Netherlands. You can sign up as members,
http://www.dezaaknu.nl/ .
De Raad voor Cultuur is het wettelijk adviesorgaan van de
regering en het parlement op het terrein van kunst, cultuur en
media. De Raad is onafhankelijk en adviseert, gevraagd en
ongevraagd, over actuele beleidskwesties en over
subsidiebesluiten.
Den Haag, 11 mei 2011
Betreft: reactie op advies Raad voor Cultuur
Geachte heer Zijlstra,
Geachte leden van de Raad voor Cultuur,
Zoals u weet is De Zaak Nu de landelijke belangenvereniging voor
presentatie-instellingen. Deze vormen het ‘MKB’ van de sector
beeldende kunst, waar presentatie en productie van hedendaagse
kunst centraal staat. Het gaat om een pluriform veld tussen het
museale, het commerciële en het onderwijsveld.
De Zaak Nu heeft het advies van de Raad met grote belangstelling
gelezen. Ondanks het feit dat zij begrip heeft voor het feit dat
de Raad voor een bijzonder moeilijke opdracht stond, is zij
geschokt door het feit dat de sector beeldende kunst met een
extreem ‘bezuinigingspercentage’ van 30 procent wordt
geconfronteerd. Het waardeoordeel dat hieraan ten grondslag moet
liggen, en het hiermee gesuggereerde ondergeschikte belang van
beeldende kunst in vergelijking met andere disciplines vinden
wij echter niet terug in de bijgevoegde sectoranalyse.
In haar advies en sectoranalyse geeft de Raad namelijk aan dat
de beeldende kunst een sector in beweging is en met name de
‘dynamiek en internationale betekenis van de Nederlandse
beeldende kunst voor een belangrijk deel te danken zijn aan de
Nederlandse presentatie-instellingen. Het zijn wegbereiders in
velerlei opzichten...zonder deze toekomstgerichte programma’s
zou de beeldende kunst veranderen in stilstaande water.’
(sectoranalyse p. 48).
Elders schrijft de Raad: “de nieuwe infrastructuur (…) moet de
ontwikkeling van kunst en ontwerp kunnen stimuleren”
(samenvatting advies, p. 20). Zij geeft verder aan dat
presentatie-instellingen cruciaal zijn voor de verdere
ontwikkeling in de beeldende kunst aangezien zij garant staan
voor vernieuwing en experiment en dat deze vorm van innovatie
behoefte heeft aan financiële continuďteit.
We kunnen niet anders concluderen dan dat er een grove
discrepantie is geslopen in dit advies: enerzijds wijst de Raad
erop dat de vitaliteit van de sector beeldende kunst ligt bij
makers en presentatie-instellingen, anderzijds wentelt zij de
bezuinigingen grotendeels af op dit middenveld van de sector.
Ten opzichte van de BIS wordt geopteerd voor zowat een halvering
van het aantal, van 11 naar 6. Dit verplicht dezen “op een
flexibele manier financiële ondersteuning aan te vragen bij het
nieuwe Mondriaanfonds”. De druk op het sterk verkleinde budget
van dit fonds zal onevenredig hoog worden, aangezien behalve de
vijf geschrapte instellingen, tientallen andere organisaties en
wellicht ook musea (immers, hun tentoonstellingsbudget
vermindert met 75%) er aanspraak op zullen gaan maken.
Los van het feit dat deze instellingen hun gewaardeerde
internationale werking niet kunnen volhouden zonder een
gewaarborgde financiële continuďteit, is dit een kaalslag voor
de regio. Een zorgvuldig opgebouwd publiek zal verstoken blijven
van hedendaagse kunst en innovatie. Jonge, vaak pas
afgestudeerde kunstenaars vinden geen plek meer waar ze
inhoudelijke en productionele begeleiding krijgen en nieuw werk
kunnen ontwikkelen en presenteren. De doorstroming naar
galeries, verzamelaars en musea stokt. De presentatie-
instellingen zelf zullen aan programmering en aan
professionaliteit moeten inboeten.
Hoezo, van belang voor de ontwikkeling en vernieuwing? Hoezo,
verantwoordelijk voor de dynamiek en internationale betekenis
van de Nederlandse beeldende kunst?
Presentatie-instellingen vormen de essentiële schakel tussen
kunstvakonderwijs (dat vooralsnog buiten beschouwing blijft) en
gevestigde instituties als musea en galeries. Het aantasten van
die verantwoordelijke positie zal een negatief
uitstralingseffect naar beide zijden in de keten hebben.
Presentatie-instellingen vormen de directe verbinding tussen
hedendaagse kunstenaars en het publiek in de regio en Randstad.
Ze vormen vaak de enige plekken waar kunst van nu (‘het erfgoed
van morgen’) getoond wordt. Presentatie-instellingen zijn
flexibel en, veel beter dan andere instituties, in staat en
gemotiveerd om in te spelen op allerlei maatschappelijke
ontwikkelingen, kwesties en problemen. Zij zijn mede
verantwoordelijk voor maatschappelijke vernieuwing en daarmee
een onmisbare schakel tussen kunstsector en samenleving. Ondanks
hun zeer beperkte personele omvang en het vaak ontbreken van een
volwaardige afdeling educatie, zien deze instellingen hun rol
als bemiddelaar tussen kunstenaar en publiek als een essentiële
functie.
We vragen de staatssecretaris om in zijn Hoofdlijnennotitie meer
ruimte te bieden aan de instellingen in het middenveld, dan de
Raad adviseert. Het zijn immers de motoren voor artistieke en
creatieve talentontwikkeling, die er voor zorgen dat kunst die
nieuw is – en nog niet terecht kan in de musea – een publiek
bereikt en niet opgesloten blijft in ateliers of
repetitiezalen.
We vragen de staatssecretaris tevens om in zijn
Hoofdlijnennotitie een matchingsregeling te (her)overwegen. Dit
vormt een belangrijke randvoorwaarde voor ‘meer ondernemerschap’
binnen de sector beeldende kunst. Het is een onontbeerlijk
incentive voor het verder verhogen van de eigen inkomsten – niet
alleen vanuit het perspectief van de ‘ontvangende’ instellingen,
maar ook uit het perspectief van de schenkers, gevers en
mecenassen. We vragen de staatssecretaris om aan het publiek van
de bloeiende sector beeldende kunst te denken in de grote
steden, maar zeker ook in de regio, en te zorgen voor een
pluriforme en flexibele basisstructuur van publieksgerichte
innovatiecentra, de presentatie-instellingen.
Moet beeldende kunst achter de gesloten deuren van ateliers
blijven en niet langer zijn weg vinden naar een publiek? Moet de
maatschappelijke potentie van beeldende kunst onaangesproken
blijven? Moeten de toptalenten die wij opleiden in de kiem
gesmoord worden? Dat kunt u toch niet willen; dat staat haaks op
uw gedachtegoed.
Hoogachtend,
Arno van Roosmalen, voorzitter,
namens De Zaak Nu
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
* * * *
LEZINGEN BOEKEN?
Zie:
http://www.cedargallery.nl/nleducatie.htm
LEZINGEN,
EXPOSITIES en overige culturele uitingen?
Zie:
http://www.cedargallery.nl/nlevenementen.htm
|