Cedar Gallery

Cedar info  |   Nieuws   |  Educatie  |   Links   |  Vriend/Donateur   |  Contact | Engels

Culturele Evenementen

Kunstenaars

Architectuur

Boeken

Design

Films

Fotografie

Letters

Schilderijen

Bomen

Religie

Thema's

China

Japan

Rusland

Hier vindt u informatie over het leven en het werk van bekende en minder bekende schilders. U kunt een indruk krijgen van hun werk en er wordt verwezen naar musea waar u het werk van de schilder kunt gaan bekijken.

JOHN WILLIAM WATERHOUSE

De beroemde Britse kunstenaar John William Waterhouse (1849-1917) werd in Rome geboren. Hij was het eerste kind van de schilder William Waterhouse. Toen hij vijf jaar was, verhuisde het gezin naar Londen. Nadat de moeder overleden en de vader hertrouwd was, ging Nino, zoals Waterhouse werd genoemd, op school in Leeds. Hij was dol op Romeinse geschiedenis, maar wilde ook wel ingenieur worden. Weer terug in Londen assisteerde hij in het atelier van zijn vader. Hier ontwikkelde de jonge Waterhouse zijn belangstelling voor schilderen, beeldhouwen en de klassieke oudheid. In 1870 werd hij toegelaten tot de Royal Academy Schools. Hoewel hij oorspronkelijk begon als leerling-beeldhouwer, maakte hij naam met opzienbarend oorspronkelijke en vaak melancholische schilderijen die aan de Griekse en Romeinse Oudheid waren ontleend. Een voorbeeld hiervan is Undine, een doek waarop de waternimf kwijnend bij een fontein staat.

             
De onwelkome metgezel: een straattafereel in Caïro, 1873                                    Miranda, 1875

Waterhouse als schilder, 1870-1890
 In de jaren 1870, toen Waterhouse in Londen begon te exposeren, schilderde hij taferelen uit het dagelijks leven in de oudheid.
In de jaren zeventig en tachtig maakte hij namelijk verschillende reizen naar Italië. Hij raakte onder de indruk van Pompeï en maakte naar aanleiding daarvan genrestukken, o.a. over het leven in de oudheid. Nauwgezet bestudeerde hij de archeologische opgravingen in het oude Pompeï en Herculaneum, om in zijn schilderijen versieringen en voorwerpen hieruit te kunnen opnemen.
In de jaren 1880 schilderde hij een reeks doeken met onderwerpen uit de klassieke geschiedenis. Personen als de vroegchristelijke Heilige Eulalia en de joodse koningin Mariamne speelden hierbij een rol.


Cleopatra, 1888

In 1874 was De Slaap en zijn halfbroer de Dood  het eerste werk van Waterhouse dat werd geaccepteerd voor de Zomertentoonstelling van de Academy, waar hij tot aan zijn dood regelmatig bleef exposeren. In de werken die Waterhouse in deze tijd maakte, zien we duidelijk invloed van Lawrence Alma Tadema en Frederick Leighton. Deze doeken werden geëxposeerd bij de Royal Academy, de Society of British Artists en de Duddley Gallery.
Sinds 1869 werden er Zomertentoonstellingen van de Royal Academy gehouden. Van april tot augustus bezochten soms wel 350.000 bezoekers zo’n tentoonstelling en het was daarom van groot belang dat je hier als kunstenaar exposeerde.  
In 1883 trouwde Waterhouse met de bloemenschilderes Esther Kenworthy (1857-1944). 

Odysseus en de Sirenen, 1891

Prerafaëlieten
Na zijn huwelijk vestigde John William Waterhouse zich in de Primrose Hill Studios. De grote dramatische doeken met bovennatuurlijke vrouwen uit de oudheid trokken kopers en bewonderaars. De schilderijen Consulting the oracle en The lady of Shalott (afb. staan onderaan dit artikel) werden aangekocht door Sir Henry Tate, suikermagnaat en grondlegger van The Tate Gallery.
Tegenwoordig wordt Waterhouse vaak een ‘Prerafaëliet’ genoemd. De prerafaëlieten waren aanhangers van de opvatting dat de schilderkunst van vóór Rafaël (dus voor 1500) als ideaal moest worden gezien. Tot deze stroming hoorden – naast Waterhouse – o.a.  de Engelse schilders John Everett Millais en Dante Gabriel Rossetti , en in de jaren 1890 Burne-Jones. De eerste twee richtten de Pre Raphaëlite Brotherhood op, die de zuiverheid van de vroege Italiaanse kunst opnieuw zochten.
Waterhouse werd niet alleen beïnvloed door de prerafaëlieten, maar hij was ook een vertegenwoordiger van de nieuwe tijd en was zich volledig bewust van de spannende artistieke vernieuwingen in Parijs in de tweede helft van de negentiende eeuw. Hij voelde zich thuis in de betoverende wereld van mythen en sagen, maar liet zich ook inspireren door poëzie en muziek en de lossere toon van het Frans impressionisme.
Hij steeg in aanzien toen zijn enorme doek uit 1887 met de Hebreeuwse martelares Mariamne prijzen won op de wereldtentoonstellingen in Parijs (1889), Chicago (1893) en Brussel (1897).
De Vrouwe van Shalott was de eerste verkenning door Waterhouse van het prerafaëlisme. Het toont duidelijk invloed van John Everett Millais’ verdrinkende Ophelia (1851-1852). Ook Waterhouse heeft Ophelia geschilderd.

Circe Invidiosa: Circe giet gif in de zee, 1892

De jaren 1890-1917
In 1901 werd Waterhouse lid van de Saint John's Wood Arts Club. Ook Alma-Tadema en George Clausen waren lid van deze vereniging.  
Door zijn rijk gekleurde, geladen afbeeldingen van mooie vrouwen kreeg Waterhouse veel waardering in het hele Britse Rijk en op de Wereldtentoonstellingen in de jaren negentig van de negentiende eeuw. De onderwerpen, die Waterhouse ontleende aan auteurs als Ovidius, Keats, Boccaccio, Shakespeare, Tennyson, Shelley en Dante, waren loftuitingen op de hartstochtelijke passie voor vrouwen, water, natuur, liefde en dood, vaak met duistere ondertonen die duidden op zijn fascinatie voor de onderwereld. Tot zijn boeiende taferelen behoorden Circe, Miranda, The lady of Shalott, Cleopatra, Lamia, Mariamne, Hylas and the Nymphs en The Magic Circle . Zijn vrouwen lijken uitzonderlijk mooi, en onbereikbaar.

   
De heilige Cecilia, 1895                                                                                                             Mariana in het zuiden, 1897

       
Nimfen vinden het hoofd van Orpheus, 1900                          Lamia, 1905

De Vrouwe van Shalott
Waterhouse putte herhaaldelijk inspiratie uit het gedicht van Alfred Lord Tennyson De Vrouwe van Shalott, dat in 1833 en 1842 werd gepubliceerd.
Het verhaal gaat als volgt.
De Vrouwe van Shalott zit gevangen op een eiland in de buurt van kasteel Camelot. Door een vloek moet ze dag en nacht weven. De enige afleiding die ze heeft is een spiegel waarin ze reflecties ziet van de buitenwereld. Deze gebruikt ze voor haar wandkleed.
Als ze op een dag een pasgetrouwd stel ziet langskomen, realiseert ze zich wat haar ontbreekt. Plotseling verschijnt de reflectie van Lancelot in haar spiegel. Lancelot, de beroemde ridder van koning Arthur. De jonge vrouw wordt onmiddellijk verliefd op hem en staat op om hem te volgen. Dit wordt haar fataal, ze stopt nu immers met weven.
Waterhouse heeft drie schilderijen aan dit thema  gewijd. In het eerste schilderij (1888) liet hij zien hoe de vrouw de ketting van de boot losmaakte om de ridder achterna te gaan. Van de drie (levens)kaarsen op de voorplecht zijn er al twee gedoofd. De blik in de ogen van de vrouw doet achtervolgd en gekweld aan. Dit komt mede door haar eigen gedachten die haar al te lang hebben achtervolgd.

1888

In  het schilderij uit 1894 zien we hoe de vrouw zich afwendt van het weefgetouw om naar Lancelot te kijken. In het schilderij "I am half sick of shadows said the Lady of Shalott" uit 1916 is de spiegel heel duidelijk te zien. Het lijkt, oppervlakkig bezien, een raam, maar nadere beschouwing laat zien dat het weefgetouw er gedeeltelijk in weerspiegeld wordt.
The Lady of Shalott sterft, het gedicht eindigt aldus:

"Who is this? And what is here?"
And in the lighted palace near
Died the sound of royal cheer;
And they crossed themselves for fear,
All the Knights at Camelot;
But Lancelot mused a little space
He said, "She has a lovely face;
God in his mercy lend her grace,
The Lady of Shalott."

De vrouwe van shalott, 1812

Langzaam maar zeker raakte Waterhouse in de vergetelheid. Hij stierf in 1917.
Bij een veiling van zijn werk  in 1926 bracht het nauwelijks iets op. Pas sinds 1970 is er sprake van een hernieuwde belangstelling voor de victoriaanse schilderkunst en de prerafaëlieten. In de afgelopen jaren zijn er in Nederland tentoonstellingen geweest van o.a. Lawrence Alma-Tadema, John Everett Millais en John William Waterhouse.

Meer schilderijen: http://nl.wikipedia.org/wiki/John_William_Waterhouse

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------  top ----

WASSILY KANDINSKY

Wassily Kandinsky (Moskou, 4 december 1866 – Neuilly-sur-Seine, 13 december 1944) was een Russisch-Franse kunstschilder en graficus en wordt beschouwd als de grondlegger van de abstracte kunst. Kandinsky behoort tot de belangrijkste kunstenaars van de vorige eeuw.
In 1871 verhuisde het gezin Kandinsky van Odessa naar Moskou. Kandinsky studeerde rechten en economie en schilderde in zijn vrije tijd. Na afsluiting van zijn studie reisde hij in 1892 naar Parijs.                        
Na deze reis was hij aanvankelijk als jurist verbonden aan de Universiteit van Moskou. Een expositie van Franse impressionisten in Sint Petersburg bracht hem in aanraking met de moderne schilderkunst van die tijd.

'Plotseling zag ik voor het eerst een schilderij (in een galerie in 1896). In de catalogus ontdekte ik dat het een korenschelf was (een schilderij van Monet). Ik kon het niet als zodanig herkennen.. .Ik bemerkte dat het schilderij je niet alleen maar raakte, maar dat het op het bewustzijn een onuitwisbaar merkteken achterliet, en dat je het op de meest onverwachte momenten nog voor je zag zweven, compleet met alle details.'

Nadat Kandinsky een juridische loopbaan in Rusland had afgebroken vertrok hij naar Duitsland, waar hij zijn opleiding als kunstenaar in München ontving. München werd in die tijd het centrum van de Duitse Jugendstil. In de periode 1901-1906 verbond Kandinsky sprookjesachtig aandoende elementen van de Russische kunst met de decoratieve tweedimensionale elementen van de Jugendstil, en daarnaast maakte hij impressionistische schilderijen. Ook maakte hij houtsneden waarin hij Russische legenden, liederen en sprookjes met figuren in nationale klederdracht uitbeeldde.
Van 1904-1908 reisde hij veel, o.a. naar Italië, Frankrijk en Nederland.

'Destijds (rond 1906) probeerde ik door lijnvoering en verdeling van bonte stippen het muzikale van Rusland uit te drukken. In andere doeken uit die tijd is het tegenstrijdige en later het excentrieke van Rusland weerspiegeld.'

Van 1909 tot 1914 woonde Kandinsky met Gabriële Münter in Murnau in Zuid-Duitsland. In deze jaren schilderde hij zijn eerste abstracte werken. In 1909 stichtte hij de Neue
Künstlervereinigung München, waarbij zich o.a. Paul Klee, Alfred Kubin en August Macke aansloten. Zijn eerste puur abstracte werk schilderde Kandinsky  in 1910 en hij kan daarom als één van de grondleggers van de abstracte kunst worden beschouwd. De kunst van Kandinsky ontwikkelde zich steeds meer in de richting van een pure, van inhoud losgemaakte kleurenharmonie.

'Over het algemeen is de kleur dus een middel om directe invloed op de ziel mee uit te oefenen. De kleur is de toets. Het oog is de hamer. De ziel is de piano met haar vele snaren. De kunstenaar de hand die doelgericht door deze of gene toets de menselijke ziel doet vibreren.'(1910)

In 1911 was hij, samen met Franz Marc, oprichter van de kunstenaarsgroep de Blaue Reiter en schreef hij zijn boek Über das Geistliche in der Kunst (1912), een inleiding in de abstracte kunst. Hij deelde zelf zijn schilderwerk in in drie groepen. De improvisaties ontstonden intuïtief, in de impressies bleef de realiteit nog herkenbaar en de composities werden met ontwerpen nauwkeurig voorbereid en goed doordacht.
Van 1910-1914 gebruikt Kandinsky herhaaldelijk het motief paard en ruiter.


Zonder titel, 1910

'De zon smelt Moskou aaneen tot een vlek die als een dolle tuba heel het innerlijk doet vibreren. Roze, lila, gele, witte, blauwe, pistache-groene, vuurrode huizen, kerken, het razend groene gras... Dit tijdstip te schilderen leek me het onmogelijkste en hoogste geluk voor een kunstenaar.'

Tussen 1914 en 1921 verbleef hij in Rusland. Vanaf 1922 doceerde hij in Duitsland aan het Bauhaus, gaf daar o.a. les in muurschilderen en hernieuwde het contact met Paul Klee (1879-1940). Kandinsky’s schilderijen uit die tijd tonen grote veranderingen ten opzichte van zijn Blaue Reiterperiode.  Er is sprake van toenemende geometrisering van de vormen (lijnen, cirkels en driehoeken) en koeler kleurgebruik. Vooral de cirkel begint een steeds belangrijker plaats in te nemen in zijn werk, vooral in de jaren 1925-1929.
In 1928 verzorgde de kunstenaar de enscenering en de decors voor de opvoering in het Dessauer theater ( Bauhaus was inmiddels naar Dessau verhuisd) van Schilderijen van een tentoonstelling op de muziek van Modest Moussorgsky.
 In 1933 verliet hij Duitsland en vestigde zich in Frankrijk.
Werk van Kandinsky is o.a. te zien in museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam.
Van Wassily Kandinsky bezit het museum in totaal dertien werken, beginnend met een vroege, sprookjesachtige voorstelling uit 1904 en eindigend met een doek uit 1935 in de voor die periode zo kenmerkende, organisch abstracte vormentaal.

Improvisatie "Klamm", 1914                                                                       Twee ovalen, 1919

In het blauw, 1925

Gematigde vlucht, 1944

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------  top ----

CHARLEY TOOROP

  1940
 
                   
 

Charley Toorop (Katwijk, 1891 — Bergen (Noord-Holland), 1955) was een Nederlandse schilderes en lithograaf.
Zij is de dochter van Jan Toorop. Haar zoon Edgar Fernhout werd eveneens kunstschilder. Haar andere zoon, John Fernhout, werd filmer.

Jeugd
De jeugd van Charley Toorop werd overschaduwd door de crises die het huwelijk van haar ouders vanaf het begin kenmerkten. Haar vader Jan Toorop, die in 1858 op Java was geboren uit een Europese vader en een moeder van Chinees-Brits-Indische afkomst, trouwde in  1886 met de uit een gegoede Engelse familie geboren Annie Hall. Het overlijden van hun eerste kind in 1887 bracht een verwijdering teweeg tussen de echtelieden. De geboorte van hun dochter Charley in 1891 veranderde daar weinig aan. Na een verblijf in Katwijk, waar het gezin Toorop vanaf 1899 de voor hen door bouwmeester H.P. Berlage gebouwde villa 'De Schuur' bewoonde, vertrok Annie Toorop in 1902 met haar dochtertje naar Engeland. Daar werd ze rooms-katholiek. In 1905 bekeerde ook vader Jan Toorop zich tot dit geloof.
Charley had een muzikale aanleg en leek voorbestemd om een loopbaan als violiste te volgen. Haar beide ouders stimuleerden haar daarin. De vioollessen die haar moeder haar tijdens het verblijf in Engeland liet geven werden in 1903 nog voor korte tijd voortgezet in Parijs, maar nadat moeder en dochter naar Nederland terugkeerden, en in 1905 opnieuw bij Jan Toorop introkken, werden deze vioollessen afgebroken en volgde voor Charley een zangstudie in Amsterdam, waar de Toorops gedurende de wintermaanden verblijf hielden. Diverse bekende musici musiceerden bij de Toorops aan huis. Door de vriendenkring van haar vader leerde Charley ook beeldende kunstenaars kennen.

Titel en jaartal onbekend

Kubisme
Vanaf 1905 verbleef Jan Toorop 's zomers vaak in Domburg om er te werken. Hij was er het middelpunt van een kunstenaarskolonie en liet binnen- en buitenlandse kunstenaars in een door hem ingericht kunstzaaltje exposeren. Zo kwamen contacten met o.a. Piet Mondriaan en Jacoba van Heemskerck tot stand. In deze omgeving begon ook Charley zich op het schilderen toe te leggen; in 1911 stelde zij luministisch getinte werken in de kunstzaal van haar vader ten toon. In dat zelfde jaar werd het Frans kubisme door de 'Moderne Kunstkring' in Nederland geïntroduceerd met werken van o.a. G. Braque, Pablo Picasso, A. Derain en H.Y.G. le Fauconnier; Charley Toorop nam aan deze tentoonstelling in Amsterdam deel met luministische schilderijen en kwam zo in aanraking met het kubisme. Deze vormentaal miste haar uitwerking niet op haar werk en gaf haar impulsen tot een nieuwe wijze van werken, waarbij - meer dan de formele kwaliteiten van het kubisme - het verlenen van inhoud en expressie aan haar voorstellingen vooropstond.

Oude vrouw, 1915

Antroposofie
Inmiddels was er een breuk ontstaan met haar ouders toen zij een relatie aanging met de protestants-christelijke filosofiestudent Henk Fernhout, met wie Charley in 1912 in het huwelijk trad. Hun eerste kind , de latere schilder Edgar Fernhout, wordt in Bergen geboren. De mystieke inslag in het karakter van Charley Toorop - geërfd van haar halfoosterse vader en gevoed door de theosofische en antroposofische ideeën uit de Domburgse kring rondom Marie Tak van Poortvliet - kwam tot uiting in de vroege portretten van haar kinderen Edgar (geb. 1912), John (geb. 1913) en Annie (geb. 1916), die uitgebeeld werden met een uitstraling van hun aura. In plaats van een precieze omschrijving van hun uiterlijk te geven streefde Charley Toorop ernaar uitdrukking te geven aan het wezen van haar kinderen: de expressie van het niet-zichtbare.

Expressionisme
Het vroege werk van Charley Toorop stond onder invloed van het expressionisme. Haar grote voorbeelden waren o.a. de schilders van Der Blaue Reiter, zoals Kandinsky, wiens werk Charley zag op een tentoonstelling.  Charley onderzocht de mogelijkheden van het expressionisme: zij begon in haar werk vormen te vereenvoudigen en te experimenteren met kleuren. In deze periode schilderde ze vooral landschappen, portretten en zelfportretten.

Bergense School
Toen haar huwelijk met Fernhout in 1917 op een mislukking was uitgelopen vertrok zij, na een kort verblijf in het kunstenaarshuis Meerhuizen te Amsterdam, naar het Noord-Hollandse Schoorl. Sedert enkele jaren had zich daar rondom Le Fauconnier een groep schilders gevestigd (de zg. 'Bergense School') met o.a. Leo Gestel, Dirk Filarski, Matthieu en Piet Wiegman, die een van het kubisme afgeleide expressionistische schildertrant huldigden met vereenvoudigde vlakken, zware contouren en donkere kleuren, die zijn weerslag had op het werk van Charley Toorop in deze jaren

Sociaal realisme
Mede onder invloed van een reis naar de Belgische mijnstreek de Borinage in 1920, in het voetspoor van Vincent van Gogh, werd haar benadering van de onderwerpen persoonlijker en kreeg haar kunst een sociaal-realistische inslag. Daarbij ging zij in toenemende mate werkelijkheidsgetrouw schilderen, waarbij de verworvenheden van het kubisme en het expressionisme ondergeschikt gemaakt werden aan een zware plastische vormgeving en een steeds meer op de werkelijkheid afgestemd kleurgebruik.
In 1922 betrok zij haar door architect Piet Kramer ontworpen huis 'De Vlerken' aan de Buerweg te Bergen (Nh), waar zij - met tussenpozen - tot aan haar dood zou blijven wonen. Vanaf 1924 bracht zij de zomers meestal door in Westkapelle op Walcheren, waar zij steeds weer uit de boerenbevolking haar onderwerpen koos, die zij in haar zelf ontwikkelde expressieve sociaal-realistische manier van schilderen op het doek bracht: in plaats van een esthetische benadering van de personen die ze schildert, krijgt de uitbeelding van de realiteit van maatschappelijke situaties voorrang: zij schilderde typen, geen karikaturen, en gaf daarmee haar visie op de sociale realiteit.

             

Titel en jaartal onbekend                                                                         Zelfportret 1922

In 1926 trok ze naar Amsterdam, waar haar schilderkunst invloed onderging van de film. Frontaal geschilderde figuren staan afzonderlijk naast elkaar, alsof ze door lampen op een filmset zijn uitgelicht. Haar stillevens vertonen verwantschap met het synthetisch kubisme van Juan Gris.

          

compositie met naakt, 1927                                                                                  Zelfportret, 1928

Anarchisme
Na haar huwelijk met de anarchistisch ingestelde Henk Fernhout was haar belangstelling voor het anarchisme gewekt, een belangstelling die nog gevoed werd door het contact met de filmer Joris Ivens, die zij als mede-initiatiefneemster voor de oprichting van de Film Liga in 1927 in Amsterdam ontmoette. Haar relatie, vanaf 1928, met Arthur Lehning, oprichter en hoofdredacteur van het nieuwe avant-garde tijdschrift "i 10" (1927-1929), wees haar de weg naar de meer theoretische achtergronden van het anarchisme. Overigens had zij al vóór 1930 belangstelling gekregen voor het socialisme; in 1930 nam zij - samen met o.a. Peter Alma en Gerrit Rietveld - deel aan de tentoonstelling Socialistische Kunst-Heden in het Stedelijk Museum te Amsterdam.

Stilleven met bloemen en vruchten, 1927                                     Zelfportret met drie kinderen, 1929

In het stilleven met bloemen zie je de invloed van de Nieuwe Zakelijkheid. Toorop keerde terug naar het klassiek-figuratieve schilderen, maar dit schilderij heeft ook kubistische elementen.
De compositie zelfportret met drie kinderen doet denken aan de heroïsche beeldtaal uit die tijd, bijvoorbeeld in affiches voor Russische realistische films.

Realisme
Eind jaren twintig, begin jaren dertig veranderde Charley Toorop´s stijl van schilderen in een min of meer  expressief, realistische stijl, waarin ze vooral arbeiders, boeren en gewone mensen schilderde. Vanaf de jaren '30 schilderde ze veel vrouwenfiguren, ook naakten en zelfportretten in een krachtige, realistische stijl.

Vrouwenfiguren, 1931-'32

Zelfportret 1932-'33                                                            Zelfportret 1934

In 1932 heeft Charley Toorop het interieur van de door haar ontworpen en in 1921 door Piet Kramer gebouwde en ingerichte gebouwde atelierwoning  "De Vlerken" aan de Buerweg 19 in Bergen (Noord-Holland)vervangen door een Rietveld-interieur. Dit huis was een ontmoetingsplaats voor een bijzondere kring van kunstenaarsvrienden:  Piet Mondriaan, Adriaan Roland Holst en Gerrit Rietveld maakten er deel van uit.

Crisistijd
De economische crisis die zich met de beurskrach van New York in 1929 aankondigde, had ook in de kunstwereld grote gevolgen. Kunstenaars konden zich nauwelijks meer bedruipen. Charley Toorop legde zich toe op beter verkoopbare genres. Ze schildertde vooral stillevens en was voortdurend op jacht naar portretopdrachten.
In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Het kunstenaarsverzet mobiliseerde zich in protestdemonstraties waaraan ook Toorop deelnam. In Nederland ontstond belangstelling voor het culturele erfgoed dat dreigde te verdwijnen...  Het Meertensinstituut werd in 1930 opgericht om gebruiken, spreekwoorden en gezegden te onderzoeken en beschrijven. In de schilderkunst was er hernieuwde belangstelling voor de “Gouden’ 17^de eeuw.

Maaltijd der vrienden, 1932-1933

De geportretteerde mensen representeren maar in zeer beperkte mate de kunstenaarskringen waarin Toorop zich beweegt. Het is Toorop er vooral om te doen om een groepsportret te maken in de traditie van de Hollandse 17^de eeuwse schuttersstukken. Toorop schilderde hier o.a.  haar kinderen, Gerrit Rietveld, Pyke Koch en Adriaan Roland Holst.

In 1932/1933 ontstond de Maaltijd der vrienden , een samengesteld groepsportret van de vrienden in haar huis, dat door Gerrit Rietveld gemoderniseerd was. De naderende oorlog en persoonlijke problemen versomberden haar leven, hetgeen in haar portretten een neerslag vond. De oorlogstijd met evacuatie uit haar atelier in Bergen, haar bezorgdheid voor haar voormalige joodse schoondochter, die met John getrouwd was geweest, haar weigering om lid van de Kultuurkamer te worden, maakten haar depressief.

Portret Nicoline, Gertruide en Josina de Wolff Peereboom, 1938

Portret Mevr. L. Rademacher Schorer, l. 1929, r. 1939-'40

Clown, 1940-1941

De clown heeft daadwerkelijk geposeerd. Hij had in het circus in Rotterdam gewerkt. Bij het bombardement op de stad was hij alles kwijtgeraakt. Hij vluchtte naar Bergen. Voor Toorop belichaamde hij de absurditeit van de oorlog. Foto’s die Eva Besnyö van het verwoeste Rotterdam maakte, gebruikte zij voor de achtergrond.

Zelfportret met wintertakken, 1944-'45

Ook na 1945 zag zij gevaren in de kracht van een groeiend fascisme en in de macht van de katholieke kerk: meer en meer vatte zij sympathie op voor het communisme en ten slotte werd zij, in 1947, lid van de Communistische Partij van Nederland.

De drie generaties, 1941-1951	Haar laatste grote schilderij, de Drie Generaties, werd tussen 1941 en 1951 geschilderd. Zij beeldde daarin drie schilderskarakters uit: haar vader Jan Toorop - in de vorm van een bronzen kop door John Rädeker -, haar zoon Edgar en zichzelf.  Een doek, waarin ze waarheidsliefde en symboliek verenigde.
Dit is Toorop’s laatste zelfportret, dat ze enkele maanden voor haar dood voltooide. Toorop schilderde zichzelf hier niet en-face, zoals ze gebruikelijk deed.	Zelfportret, 1954-1955

Charley Toorop schiep een eigenzinnig, zelfbewust en sociaal bewogen oeuvre.
Ze overleed op 5 november 1955 in haar huis in Bergen met een laatste doek: 'Rozen in herfst' onafgemaakt op de ezel.
Belangrijk werk van haar is o.a. te zien in het Kröller-Müller Museum te Otterlo.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------  top ----

MATTHIAS WEISCHER

In 2008 bezochten we de tentoonstelling van interieurs van Matthias Weischer in het Haags Gemeentemuseum.Matthias Weischer (1973, Elte, Westfalen) werd eind jaren negentig bekend als een van de voornaamste representanten van de Neue Leipziger Schule. Weischer verbleef o.a. tijdelijk in het Villa Massimo te Rome.

Matthias Weischer studeerde van 1995 tot en met 2003 aan de Hochschule für Grafik und Buchkunst in de Oost-Duitse stad Leipzig, waar hij onder invloed stond van Neo Rauch en onder andere David Schnell ontmoet. Spoedig ontstaat een groep gelijkgestemde kunstenaars die al snel bekend wordt als de Neue Leipziger Schule. De kunstenaars die tot deze groep gerekend worden vallen vooral op door hun schilderijen met een theatraal karakter op groot formaat doek.

De schilderijen van Weischer kenmerken zich door verweerde interieurs die soms doen denken aan vervlogen tijden. De kamers zijn vaak ingericht als theaterdecors, waarbij Weischer een variëteit aan objecten op een ongebruikelijke manier combineert. Dit heeft een vervreemdend effect.
Bij het kijken naar deze schilderijen vallen Weischer's fascinatie voor kleur, vorm , compositie en structuur op.

Zijn deze kamers ooit echt bewoond geweest? Of zijn ze ontsproten aan de fantasie van Matthias Weischer? Hij laat zich voor deze doeken inspireren door illustraties uit cultuurhistorische boeken of interieurtijdschriften uit de jaren vijftig en zestig.

Lounge 2005, Matthias Weischer

Onder invloed van zijn verblijf in het Villa Massimo in Rome in 2007 zijn interessante veranderingen waar te nemen. In de meest recente schilderijen, die van een opmerkelijk kleiner formaat zijn, beeldt hij veelal schaars ingerichte ruimtes af. Zijn kleurgebruik doet denken aan oude Italiaanse fresco’s waarbij kleuren als lichtblauw en roze de boventoon voeren. De schilderijen worden steeds vrijer, intuïtiever en spontaner opgezet. De grote hoeveelheid aan objecten is vervangen door een enkele boomstam, een kleed of een schedel. Niet de foto’s uit tijdschriften vormen het uitgangspunt, maar een zelfgebouwd toneel dat Weischer in zijn kamer maakte om er steeds nieuwe composities op uit te proberen. In een paar jaar tijd heeft Weischer zich op een onvoorziene manier ontwikkeld; de perfect doordachte schilderijen zijn vervangen door los opgezette doeken, de complexe grote composities zijn verworden tot kleine poëtische voorstellingen.

Trousers 2005, Matthias Weischer

                                                                       Pipe 2007, Matthias Weischer

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------  top ----

SCHILDERS, kort

 A  -  B  -  C  -  D  -  E  -  F  -  G  -  H  -  I  -  J  -  K  -  L  -  M  -  N  -  O  -  P  -  R  -  S  -  T  -  U  -  V  -  W  -  XYZ

top | vorige